Émilie du Châtelet

«Αισθάνομαι όλο το βάρος της προκατάληψης που τόσο μας αποκλείει, παγκοσμίως, από τις επιστήμες. Κι είναι τόσο πολύ αντιφατικό που με καταπλήσσει πάντα, όταν βλέπω πως ο νόμος μας επιτρέπει να καθορίσουμε τη μοίρα των μεγάλων εθνών, αλλά δε μας αφήνει καμία θέση, κανένα δικαίωμα στην εκπαίδευση για να μάθουμε να σκεφτόμαστε για τούτο. Αφήνω τον αναγνώστη να συλλογιστεί γιατί, ποτέ κατά τη διάρκεια τόσων πολλών αιώνων, μια καλή τραγωδία, ένα καλό ποίημα, μια σεβαστή ιστορία, μια λεπτή ζωγραφική, ένα καλό βιβλίο στη φυσική, δεν έχει γίνει από γυναίκα. Γιατί αυτά τα πλάσματα η των οποίων η δυνατότητα μάθησης εμφανίζεται όμοια με των αντρών, φαίνονται να σταματιούνται από κάποια ακαταμάχητη δύναμη, αλλά μέχρι τότε που οι γυναίκες θα έχουν το λόγο να διαμαρτυρηθούν ενάντια στη μη εκπαίδευσή τους. Είμαι πεπεισμένη πως πολλές γυναίκες είναι είτε απληροφόρητες των ταλέντων τους λόγω της μη εκπαίδευσής τους είτε από μόνες τους θάβονται εξ αιτίας της προκατάληψης κι ελλείψει διανοητικού θάρρους. Η εμπειρία μου το επιβεβαιώνει αυτό.»

— Émilie du Châtelet

Λειτουργία Επιταχυντών Σωματιδίων

Με αφορμή ένα κατατοπιστικό και συνάμα ελκυστικό infografic (στο τέλος της ανάρτησης) που περιγράφει τον τρόπο λειτουργίας των επιταχυντών σωματιδίων, «αλιευμένο» από τον ιστό.

Με αφορμή ένα κατατοπιστικό και συνάμα ελκυστικό infografic (στο τέλος της ανάρτησης) που περιγράφει τον τρόπο λειτουργίας των επιταχυντών σωματιδίων, «αλιευμένο» από τον ιστό.

Ένας επιταχυντής σωματιδίων είναι μια «μηχανή» η οποία επιταχύνει στοιχειώδη σωμάτια (όπως ηλεκτρόνια, πρωτόνια, βαριά ιόντα) σε πολύ υψηλές ενέργειες με τη χρήση ισχυρού ηλεκτρικού πεδίου. Σε βασικό επίπεδο, οι επιταχυντές σωματιδίων παράγουν δέσμες φορτισμένων σωματιδίων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ποικιλοτρόπως στο πεδίο της έρευνας είτε σε πειράματα σταθερών στόχων (η επιταχυνόμενη δέσμη προσπίπτει σε έναν σταθερό στόχο) είτε σε πειράματα σύγκρουσης δεσμών.
Τα πειράματα αυτά αποσκοπούν κυρίως στη μελέτη των δυνάμεων που ασκούνται μεταξύ των σωματιδίων ή στην ανακάλυψη νέων σωματιδίων.

Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι επιταχυντών σωματιδίων: οι γραμμικοί και οι κυκλικοί επιταχυντές.

  • Οι γραμμικοί επιταχυντές επιταχύνουν τα σωματίδια γραμμικά, δηλαδή κατά μήκος μιας ευθύγραμμης τροχιάς. Η λειτουργία τους μοιάζει πολύ με εκείνην μιας τηλεόρασης καθοδικού σωλήνα. Η δέσμη σωματιδίων παράγεται από μια «πηγή» (όπως παραδείγματος χάριν ένα θερμαινόμενο σύρμα). Τα σωματίδια που εξέρχονται από την πηγή επιταχύνονται προς ένα ηλεκτρόδιο που φέρει αντίθετο με αυτά φορτίο, κερδίζοντας τόσο περισσότερη ενέργεια όσο μεγαλύτερη είναι η διαφορά δυναμικού μεταξύ των ηλεκτροδίων. Η δέσμη περνάει από έναν αριθμό ηλεκτροδίων που διαδέχονται το ένα το άλλο, έτσι ώστε φτάνοντας στην έξοδο να έχει κερδίσει το επιθυμητό ποσό ενέργειας. Οι γραμμικοί επιταχυντές μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε πειράματα σταθερού στόχου.
  • Οι κυκλικοί επιταχυντές εξαναγκάζουν την παραγόμενη από την πηγή δέσμη σε κυκλική τροχιά, με τη χρήση μαγνητικού πεδίου, δίνοντάς τους όλο και περισσότερη ενέργεια σε κάθε περιστροφή. Το στοιχείο που είναι υπεύθυνο για την καμπύλωση της τροχιάς της δέσμης των φορτισμένων σωματιδίων είναι ο διπολικός ηλεκτρομαγνήτης. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο σε πειράματα σταθερού στόχου, όσο και σε πειράματα σύγκρουσης δεσμών.

Η κίνηση των σωματιδίων στους επιταχυντές γίνεται σε σωλήνες κενού, έτσι ώστε να μη χάνεται ενέργεια από τις συγκρούσεις των σωματιδίων των δεσμών με τα μόρια του αέρα, ενώ η εστίαση της δέσμης των σωματιδίων επιτυγχάνεται με τη χρήση τετραπολικών ή τεπταπολικών μαγνητών οι οποίοι αποτρέπουν την απόκλιση των σωματιδίων της δέσμης εξαιτίας των μεταξύ τους δυνάμεων αλληλεπίδρασης.

Ο πρώτος κυκλικός επιταχυντής σωματιδίων, το κύκλοτρο, κατασκευάστηκε το 1931, από τον Αμερικανό φυσικό Ερνεστ Ο. Λόρενς (Ernest O. Lawrence) και τον μαθητή του Στάνλεϊ Λίβινγκστον (Stanley Livingston).

Ο Ernest O. Lawrence (δεξιά) και ο M. Stanley Livingston (αριστερά) μπροστά στο κύκλοτρο 27 ιντσών στο εργαστήριο του Πανεπιστημίου Berkeley της Καλιφόρνια, το 1934

Σήμερα υπάρχουν στον πλανήτη περισσότεροι από 30.000 επιταχυντές. Ο ισχυρότερος εργαστηριακός επιταχυντής είναι ο επιταχυντής συγκρουόμενων δεσμών ηλεκτρονίων-ποζιτρονίων του CERN, περίπου δύο εκατομμύρια φορές πιο ισχυρός από το κύκλοτρο των Λόρενς και Λίβινγκστον.

Λειτουργία Σωματιδιακού Επιταχυντή Πηγή
Μέσα στον μεγαλύτερο επιταχυντή του CERN

Σχετικά


Ολική έκλειψη σελήνης, Ιανουάριος 2019

Η ολική έκλειψη της σελήνης τα ξημερώματα της Δευτέρας 21 Ιανουαρίου 2019.

Τα ξημερώματα της Δευτέρας 21 Ιανουαρίου, ένα όμορφο ουράνιο φαινόμενο έλαβε χώρα: Η πρώτη πανσέληνος του έτους εισχώρησε στη σκιά της Γης. Η ολική σεληνιακή έκλειψη διέσχισε τον ουρανό, αιχμαλωτίζοντας το βλέμμα εκατομμυρίων ανθρώπων στον πλανήτη.

Ταυτόχρονα η Σελήνη βρέθηκε κοντά στο περίγειο της τροχιάς της (στο κοντινότερο σημείο από τη Γη), που σημαίνει ότι η φαινόμενη διάμετρος και η λαμπρότητά της ήταν αυξημένη (Υπερπανσέληνος).

Η έκλειψη στην ολότητά της ήταν ορατή στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας.

Το φεγγάρι έγινε κόκκινο όπως φαίνεται σε αυτή την άποψη από ένα τηλεσκόπιο στο Παρατηρητήριο Griffith στο Λος Άντζελες, Καλιφόρνια.
Σύνθεση της συνολικής σεληνιακής έκλειψης στις 21 Ιανουαρίου 2019 από το Αμμάν της Ιορδανίας και τον αστροφωτογράφο Zaid Abbadi.

Οι ακριβείς χρόνοι του φαινομένου (σε ώρα Ελλάδας) ήταν οι εξής:

  • Έναρξη έκλειψης παρασκιάς: 04:36 π.μ.
  • Έναρξη μερικής έκλειψης: 05:34 π.μ.
  • Έναρξη ολικότητας: 06:41 π.μ.
  • Μέγιστο έκλειψης: 07:12 π.μ.
  • Τέλος ολικότητας: 07:43 π.μ.
  • Δύση Σελήνης: διαφέρει ανάλογα με την περιοχή. 
  • Τέλος μερικής έκλειψης 08:50 (Σελήνη κάτω από τον ορίζοντα) 
  • Τέλος έκλειψης παρασκιάς 09:48 (Σελήνη κάτω από τον ορίζοντα) 

Η επόμενη ολική έκλειψη που θα είναι ορατή από την Ελλάδα θα συμβεί τον Σεπτέμβριο του 2025.

Οι Νόμοι του Νεύτωνα

Οι τρεις διάσημοι νόμοι της κίνησης όπως τους κατέγραψε ο Newton, στο Principia Mathematica.

Οι τρεις νόμοι του Νεύτωνα, όπως τους κατέγραψε ο ίδιος, στο Principia Mathematica. 

Newton Laws

NEWTON’S PRINCIPIA.
THE MATHEMATICAL PRINCIPLES
OF NATURAL PHILOSOPHY,
BY SIR ISAAC NEWTON;
TRANSLATED INTO ENGLISH BY ANDREW MOTTE.
ΝEW YORK, 1846.

Feynman on Mathematics

To those who do not know mathematics it is difficult to get across a real feeling as to the beauty, the deepest beauty, of nature. If you want to learn about nature, to appreciate nature, it is necessary to understand the language that she speaks in.


— Richard Feynman (1918-1988)

Galileo’s quote

«In the sciences, the authority of thousands of opinions is not worth as much as one tiny spark of reason in an individual man.»

— Galileo Galilei (1564 – 1642)

Dirac about scientific ideas

«The measure of greatness in a scientific idea is the extent to which it stimulates thought and opens up new lines of research.»

— Paul Dirac (1902 – 1984)